PageSpeed Insights چیست و چگونه نتایج آن را تحلیل کنیم؟

PageSpeed Insights چیست؟

PageSpeed Insights یا به اختصار PSI ابزاری برای بررسی عملکرد صفحات وب است که اطلاعاتی درباره عملکرد صفحه و برخی فرصت‌های بهینه‌سازی در اختیار توسعه‌دهندگان و مدیران سایت قرار می‌دهد.

این ابزار را می‌توان برای بررسی صفحات مختلف یک سایت استفاده کرد و از نتایج آن برای شناسایی مشکلاتی مانند تصاویر سنگین، منابع مسدودکننده رندر، JavaScript اضافی، مشکلات مربوط به کش و سایر عوامل مؤثر بر عملکرد استفاده کرد.

نکته مهم این است که PageSpeed Insights را نباید صرفاً یک ابزار برای دادن نمره به سایت بدانیم. هدف اصلی آن کمک به درک وضعیت عملکرد صفحه و پیدا کردن نقاط قابل بهبود است.

PageSpeed Insights چه چیزهایی را بررسی می‌کند؟

گزارش PageSpeed اطلاعات مختلفی درباره عملکرد صفحه ارائه می‌کند. مهم‌ترین بخش‌های گزارش معمولاً شامل معیارهای عملکرد، Core Web Vitals، داده‌های آزمایشگاهی و در صورت وجود داده کافی، داده‌های واقعی کاربران است.

بنابراین هنگام تحلیل گزارش نباید فقط به یک عدد نگاه کرد. بهتر است مجموعه‌ای از معیارها را در کنار یکدیگر بررسی کنیم.

تفاوت Mobile و Desktop در PageSpeed Insights

یکی از اولین مواردی که هنگام استفاده از PageSpeed Insights باید به آن توجه کنید، انتخاب بین Mobile و Desktop است.

عملکرد یک صفحه روی موبایل ممکن است با عملکرد همان صفحه روی دسکتاپ تفاوت زیادی داشته باشد. دلیل آن می‌تواند تفاوت قدرت پردازشی دستگاه، سرعت شبکه، اندازه صفحه و نحوه بارگذاری منابع باشد.

به همین دلیل اگر بخش عمده کاربران سایت از موبایل استفاده می‌کنند، بررسی نسخه موبایل اهمیت ویژه‌ای دارد. البته نسخه دسکتاپ نیز نباید نادیده گرفته شود.

امتیاز Performance در PageSpeed چیست؟

در گزارش PageSpeed Insights یک امتیاز Performance نمایش داده می‌شود که وضعیت عملکرد صفحه را در شرایط آزمایش‌شده نشان می‌دهد.

این امتیاز از مجموعه‌ای از معیارهای عملکردی به دست می‌آید و نباید آن را معادل مستقیم «سرعت واقعی سایت برای تمام کاربران» در نظر گرفت.

این دسته‌بندی را باید به عنوان یک راهنمای کلی در نظر گرفت. مهم‌تر از خود امتیاز، شناخت مشکلاتی است که باعث کاهش عملکرد صفحه شده‌اند.

Core Web Vitals چیست؟

Core Web Vitals مجموعه‌ای از معیارهای مهم برای ارزیابی تجربه کاربر از نظر بارگذاری، تعامل و پایداری بصری صفحه هستند.

سه معیار اصلی Core Web Vitals شامل LCP، INP و CLS هستند.

LCP چیست و چگونه آن را تحلیل کنیم؟

LCP یا Largest Contentful Paint مدت زمانی را بررسی می‌کند که بزرگ‌ترین عنصر محتوایی قابل مشاهده در محدوده اولیه صفحه نمایش داده می‌شود.

این عنصر ممکن است یک تصویر بزرگ، عنوان اصلی، بخش Hero یا یک بلوک متنی بزرگ باشد.

اگر LCP ضعیف باشد، باید بررسی کنیم چه چیزی باعث تأخیر در نمایش محتوای اصلی شده است. عواملی مانند پاسخ کند سرور، تصویر سنگین، CSS یا JavaScript مسدودکننده و نحوه بارگذاری منابع می‌توانند در این مسئله نقش داشته باشند.

برای بهبود LCP چه کار کنیم؟

• زمان پاسخ سرور را کاهش دهید.
• تصویر اصلی صفحه را بهینه کنید.
• از Lazy Load برای عنصر اصلی LCP استفاده نکنید مگر اینکه واقعاً مناسب باشد.
• منابع حیاتی را سریع‌تر در اختیار مرورگر قرار دهید.
• CSS و JavaScript غیرضروری را کاهش دهید.
• فونت‌ها و منابع اصلی صفحه را بهینه کنید.

INP چیست و چگونه آن را تحلیل کنیم؟

INP یا Interaction to Next Paint میزان پاسخ‌گویی صفحه به تعاملات کاربر را بررسی می‌کند.

برای مثال، زمانی که کاربر روی یک منو کلیک می‌کند، فرم را باز می‌کند یا با یک عنصر تعاملی کار می‌کند، مرورگر باید بتواند در زمان مناسب به این تعامل پاسخ دهد.

JavaScript سنگین و اجرای طولانی وظایف روی Main Thread می‌تواند باعث شود صفحه نسبت به تعاملات کاربر کند پاسخ دهد.

راهکارهای بهبود INP

• JavaScriptهای غیرضروری را حذف کنید.
• کدهای JavaScript را بهینه کنید.
• وظایف طولانی مرورگر را کاهش دهید.
• اسکریپت‌های شخص ثالث غیرضروری را حذف یا محدود کنید.
• پردازش‌های سنگین را تا حد امکان به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید.

CLS چیست و چرا اهمیت دارد؟

CLS یا Cumulative Layout Shift میزان جابه‌جایی غیرمنتظره عناصر صفحه در هنگام بارگذاری را اندازه‌گیری می‌کند.

برای مثال ممکن است کاربر قصد داشته باشد روی یک دکمه کلیک کند اما با بارگذاری یک تصویر، تبلیغ یا فونت، محتوای صفحه جابه‌جا شود و کاربر به اشتباه روی عنصر دیگری کلیک کند.

چگونه CLS را کاهش دهیم؟

• برای تصاویر ابعاد مشخص تعریف کنید.
• فضای موردنیاز برای عناصر پویا را از قبل در نظر بگیرید.
• از تغییر ناگهانی اندازه عناصر جلوگیری کنید.
• نحوه بارگذاری فونت‌ها را بهینه کنید.
• محتوای تبلیغاتی یا Dynamic را بدون رزرو فضا وارد صفحه نکنید.

Field Data چیست؟

یکی از بخش‌های مهم گزارش PageSpeed Insights، داده‌های واقعی کاربران یا Field Data است؛ البته در صورتی که برای صفحه یا مجموعه صفحات داده کافی در دسترس باشد.

این اطلاعات به جای اینکه صرفاً از یک اجرای آزمایشگاهی به دست آمده باشند، عملکرد تجربه‌شده توسط کاربران واقعی را نشان می‌دهند.

هنگام ارزیابی کیفیت عملکرد سایت، داده‌های واقعی کاربران اهمیت زیادی دارند؛ زیرا شرایط کاربران مختلف با محیط آزمایشگاهی یکسان نیست.

Lab Data چیست؟

Lab Data یا داده‌های آزمایشگاهی، نتیجه اجرای یک تست کنترل‌شده برای بررسی عملکرد صفحه است.

این داده‌ها برای عیب‌یابی بسیار مفید هستند؛ زیرا می‌توانند اطلاعات جزئی‌تری درباره فرآیند بارگذاری صفحه و منابعی که باعث کندی آن شده‌اند ارائه کنند.

بنابراین بهترین روش این است که Lab Data و Field Data را در کنار یکدیگر بررسی کنیم، نه اینکه یکی را جایگزین دیگری بدانیم.

چگونه بخش Diagnostics را تحلیل کنیم؟

بخش Diagnostics معمولاً اطلاعاتی درباره مشکلات و شرایط فنی صفحه ارائه می‌کند. این بخش یکی از قسمت‌های مفید گزارش برای توسعه‌دهندگان است.

مواردی مانند منابع سنگین، مشکلات مربوط به JavaScript، CSS، تصاویر، کش و سایر عوامل عملکردی ممکن است در این قسمت نمایش داده شوند.

هر هشدار الزاماً به این معنی نیست که باید فوراً آن را برطرف کنید. ابتدا باید مشخص کنید این مشکل چه تأثیری روی معیارهای اصلی عملکرد دارد.

Opportunities در PageSpeed Insights چیست؟

بخش Opportunities معمولاً پیشنهادهایی برای بهبود عملکرد صفحه ارائه می‌دهد. این پیشنهادها می‌توانند شامل کاهش حجم تصاویر، کاهش منابع مسدودکننده، حذف کدهای غیرضروری و سایر اقدامات بهینه‌سازی باشند.

در هنگام بررسی این بخش بهتر است پیشنهادها را بر اساس تأثیر احتمالی آنها اولویت‌بندی کنید. انجام ده‌ها تغییر کوچک همیشه بهتر از حل یک مشکل اصلی نیست.

چگونه مشکلات PageSpeed را اولویت‌بندی کنیم؟

یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در تحلیل PageSpeed این است که بدانیم کدام مشکل را ابتدا برطرف کنیم.

به عنوان مثال اگر PageSpeed یک تصویر بسیار بزرگ را به عنوان یکی از عوامل اصلی کاهش عملکرد معرفی کند، بهینه‌سازی آن معمولاً ارزش بیشتری از صرف زمان برای رفع تعداد زیادی هشدار جزئی دارد.

چرا PageSpeed سایت من نمره پایینی می‌دهد؟

دلایل کاهش امتیاز می‌توانند از سایتی به سایت دیگر متفاوت باشند. برخی از رایج‌ترین موارد عبارت‌اند از:

• تصاویر حجیم و بدون فشرده‌سازی
• استفاده بیش از حد از JavaScript
• CSSهای غیرضروری
• سرور یا هاست کند
• نبود کش مناسب
• تعداد زیاد درخواست‌های شبکه
• استفاده زیاد از سرویس‌های شخص ثالث
• فونت‌های زیاد یا حجیم
• ساختار Frontend پیچیده
• افزونه‌های غیرضروری در سایت‌های وردپرسی

آیا باید امتیاز PageSpeed را به 100 برسانیم؟

الزاماً خیر.

امتیاز بالا مطلوب است، اما هدف اصلی باید ایجاد یک تجربه سریع و پایدار برای کاربران باشد. تلاش برای رسیدن به عدد 100 نباید باعث شود عملکرد، قابلیت استفاده یا امکانات مهم سایت را قربانی کنیم.

ممکن است یک سایت امتیاز بسیار بالایی در یک تست آزمایشگاهی داشته باشد اما در شرایط واقعی برخی کاربران تجربه ضعیفی داشته باشند. به همین دلیل باید داده‌های واقعی کاربران و Core Web Vitals را نیز در نظر گرفت.

چگونه PageSpeed سایت وردپرسی را تحلیل کنیم؟

در سایت‌های وردپرسی بهتر است علاوه بر گزارش PageSpeed، منابع ایجادشده توسط قالب، افزونه‌ها و سرویس‌های جانبی نیز بررسی شوند.

اگر یک افزونه فایل‌های CSS و JavaScript خود را در تمام صفحات بارگذاری کند، حتی در صفحاتی که به آن نیاز ندارند، می‌تواند حجم و تعداد درخواست‌های صفحه را افزایش دهد.

بنابراین برای سایت وردپرسی بهتر است موارد زیر بررسی شوند:

• قالب فعال سایت
• افزونه‌های نصب‌شده
• فایل‌های CSS و JavaScript
• تصاویر
• کش
• فونت‌ها
• سرویس‌های شخص ثالث
• سرور و زمان پاسخ Backend

چگونه بعد از بهینه‌سازی دوباره تست بگیریم؟

بعد از اعمال تغییرات، نباید صرفاً به یک تست جدید اکتفا کرد. بهتر است چند بار صفحه را در شرایط مشابه بررسی کنید و تغییرات مهم را با وضعیت قبلی مقایسه کنید.

1. نتایج قبل از بهینه‌سازی را ثبت کنید.
2. مشکل اصلی را برطرف کنید.
3. دوباره تست بگیرید.
4. معیارهای Core Web Vitals را مقایسه کنید.
5. بررسی کنید آیا مشکل جدیدی ایجاد شده است یا خیر.
6. سپس سراغ مشکل بعدی بروید.

اشتباهات رایج هنگام تحلیل PageSpeed

تمرکز فقط روی امتیاز

عدد Performance به تنهایی نمی‌تواند وضعیت کامل سایت را توضیح دهد. باید بدانیم چه چیزی باعث ایجاد آن امتیاز شده است.

حل کردن همه هشدارها بدون اولویت‌بندی

بعضی هشدارها تأثیر بسیار کمی دارند. بنابراین بهتر است ابتدا مشکلاتی را حل کنیم که بیشترین تأثیر را روی تجربه کاربر دارند.

نادیده گرفتن نسخه موبایل

تست دسکتاپ خوب به این معنی نیست که نسخه موبایل نیز عملکرد مناسبی دارد. هر دو حالت باید بررسی شوند.

تغییر همزمان عوامل متعدد

اگر ده‌ها تغییر را همزمان انجام دهید، مشخص کردن اینکه کدام تغییر باعث بهبود یا ایجاد مشکل شده دشوار خواهد بود.

یک روش حرفه‌ای برای تحلیل PageSpeed

برای تحلیل حرفه‌ای عملکرد سایت می‌توانید از یک فرآیند مرحله‌ای استفاده کنید:

1. صفحه مهم سایت را انتخاب کنید.
2. نسخه Mobile و Desktop را بررسی کنید.
3. Core Web Vitals را بررسی کنید.
4. Field Data را در صورت وجود بررسی کنید.
5. Lab Data را برای عیب‌یابی بررسی کنید.
6. Opportunities و Diagnostics را بررسی کنید.
7. بزرگ‌ترین عوامل کاهش عملکرد را مشخص کنید.
8. مشکلات را بر اساس تأثیر و هزینه اصلاح اولویت‌بندی کنید.
9. تغییرات را اعمال کنید.
10. دوباره تست بگیرید و نتایج را مقایسه کنید.

PageSpeed Insights و سئو چه ارتباطی دارند؟

عملکرد سایت بخشی از تجربه کلی کاربر است و Core Web Vitals نیز یکی از مجموعه سیگنال‌هایی است که برای ارزیابی تجربه صفحات مورد توجه قرار می‌گیرد.

با این حال، سئو به PageSpeed محدود نمی‌شود. کیفیت محتوا، ساختار سایت، قابلیت خزیدن، ایندکس شدن صفحات، لینک‌های داخلی، اعتبار و بسیاری عوامل دیگر نیز اهمیت دارند.

بنابراین PageSpeed باید به عنوان یکی از ابزارهای مهم در فرآیند بهینه‌سازی فنی سایت استفاده شود، نه اینکه تمام استراتژی سئو بر اساس امتیاز آن شکل بگیرد.

جمع‌بندی

PageSpeed Insights یکی از ابزارهای کاربردی برای بررسی عملکرد صفحات وب است، اما ارزش واقعی آن زمانی مشخص می‌شود که گزارش آن را به درستی تحلیل کنیم.

به جای اینکه فقط به دنبال رسیدن به امتیاز 100 باشیم، باید معیارهایی مانند LCP، INP و CLS، داده‌های واقعی کاربران، داده‌های آزمایشگاهی، مشکلات JavaScript، تصاویر، CSS، سرور و منابع شخص ثالث را بررسی کنیم.

بهترین رویکرد این است که ابتدا مهم‌ترین مشکل را شناسایی کنیم، آن را برطرف کنیم، دوباره تست بگیریم و سپس سراغ مشکل بعدی برویم. با این روش، بهینه‌سازی سرعت سایت از یک فرآیند صرفاً عددی به یک فرآیند واقعی برای بهبود تجربه کاربر تبدیل می‌شود.

منابع

• Google PageSpeed Insights
• Google Search Central – Core Web Vitals
• Google Search Central – SEO Starter Guide
• web.dev – Performance
• MDN Web Docs – Web Performance